49o Φεστιβάλ Βιβλίου Ζάππειο 3-19 Σεπτεμβρίου 2021

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

49ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΖΑΠΠΕΙΟ

03 Σεπτεμβρίου – 19 Σεπτεμβρίου 2021


Ώρες λειτουργίας

Δευτέρα-Πέμπτη: 18:00-22:30
Παρασκευή & Σάββατο: 18:00-23:00
Κυριακή: 10:30-15:00 & 18:00-22:30


Διοργάνωση: Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων – Ζάππειο Μέγαρο, Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α.)

Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Δήμου Αθηναίων και του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού

Με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής

«Το σκοτάδι» - Ράγκναρ Γιόνασσον

Συγγραφέας: Ragnar Jónasson
Τίτλος πρωτοτύπου: Dimma (2015)
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
Μετάφραση: Βίκυ Αλλυσανδράκη
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Έτος 1ης έκδοσης: 2020

Το πτώμα μιας νεαρής Ρωσίδας εντοπίζεται σε μια ερημική γωνιά της Ισλανδίας. Η αστυνομία, έπειτα από επιπόλαιη έρευνα, καταλήγει στο συμπέρασμα πως πρόκειται για αυτοκτονία και κλείνει αθόρυβα την υπόθεση. Έναν χρόνο αργότερα, η εξηντατετράχρονη επιθεωρήτρια Χούλντα Χερμανσντότιρ εξαναγκάζεται σε πρόωρη συνταξιοδότηση. Έχει όμως δυο βδομάδες καιρό για να επιλέξει ποια παλιά ιστορία θα ανακινήσει. Και δεν δυσκολεύεται να αποφασίσει. Γρήγορα θυμάται εκείνη τη μετανάστρια που είδε τις ελπίδες της για μια καινούργια αρχή να ξεβράζονται στις ακτές αυτής της άγνωστης χώρας. Η Χούλντα, πεπεισμένη ότι η γυναίκα δολοφονήθηκε, ανοίγει ξανά την ξεχασμένη υπόθεση. Ωστόσο, κανένας δεν της λέει όλη την αλήθεια. Ακόμα και οι συνάδελφοί της μοιάζουν αποφασισμένοι να σαμποτάρουν τις προσπάθειές της. Καθώς ο χρόνος μετράει αντίστροφα, φαντάσματα του παρελθόντος έρχονται να τη στοιχειώσουν και να την οδηγήσουν σε μοιραία λάθη. Όμως η Χούλντα, η φοβερή ηρωίδα του Ράγκναρ Γιόνασον, θα επιχειρήσει να βρει τον δολοφόνο ακόμα και με κίνδυνο της ζωής της.

Διαβάστε περισσότερα: https://www.kastaniotis.com/

«Θάνατος στη Βενετία» - Τόμας Μαν

Συγγραφέας: Thomas Mann
Τίτλος πρωτοτύπου: Der Tod in Venedig (1912)
Είδος έργου: Νουβέλα
Μετάφραση: Βασίλης Τσαλής
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Έτος 1ης έκδοσης: 2017

Ένα μικρό αριστούργημα. Γράφτηκε το 1912 κι είναι ένα εκπληκτικής δεξιοτεχνίας χρονικό της παρακμής, της κάθε είδους παρακμής. Ο Τόμας Μαν αναλύει και καταγράφει με ακρίβεια τις τάσεις της εποχής του, τις αγωνίες της ωριμότητας, την άβυσσο του θανάτου, που περισσότερο από καθένα βιώνει και αισθάνεται ο καλλιτέχνης, ο δημιουργός.

Βρείτε το: https://www.protoporia.gr/

«Τη μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας» - Χρύσα Λυκούδη

Συγγραφέας: Χρύσα Λυκούδη
Τίτλος πρωτοτύπου: Τη μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
Εκδόσεις: Ωκεανός
Έτος 1ης έκδοσης: 2019

Η Αιμιλία, στα πενήντα τέσσερά της χρόνια, είναι μια φημισμένη χειρουργός ογκολόγος. Την ώρα που χειρουργεί τη μάνα της, εμφανίζεται "ολοζώντανη" μπροστά της η γιαγιά Αναστασία για να την εμψυχώσει. Ήταν η πρακτική "γιάτρισσα" και μαμή του βουνίσιου χωριού της, σοφή, ελεύθερο πνεύμα, στύλος και σύμβουλος των συγχωριανών της, προικισμένη με το χάρισμα να “βλέπει” τις αρρώστιες των ανθρώπων και να τις θεραπεύει.

Απόψε, η Αιμιλία στο προσκεφάλι της μάνας της, ψαχουλεύοντας τις μνήμες της παιδικής της ηλικίας, θα επαναπροσδιορίσει τις ψυχρές σχέσεις τους, τον μεγάλο θυμό της για τον πόλεμο που ακόμη μαίνεται μεταξύ τους, αλλά και την πληγή που της άνοιξε όταν μετά τον θάνατο του πατέρα της την έδωσε ψυχοκόρη.

Σύντροφος σε αυτό της το ταξίδι –που ξεκίνησε τη μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας– τα πρόσωπα της παι- δικής της ηλικίας, η γιαγιά Αναστασία –ο φάρος της ζωής της– και η θύμηση του Ορφέα, του μυστηριακού πρώτου της έρωτα και φύλακα-άγγελού της...

http://www.oceanosbooks.gr/

Η Χρύσα Λυκούδη με το έργο της «Τη μέρα που στέρεψε ο Λάδωνας», μας αιφνιδίασε ευχάριστα με τον καταιγισμό των πληροφοριών σε όλα τα επίπεδα. Ιστορικά, λαογραφικά, εθιμοτυπικά, δοξασίες. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα όλο ζωντάνια, με χαρακτήρες έντονους και καθηλωτικούς, γλώσσα πλούσια και άψογη, πειθαρχημένη στους κανόνες της τέχνης που υπηρετεί. Εξωραΐζει τα τοπία και εξυμνεί τα χωριά που διαδραματίζονται τα γεγονότα. Οι ήρωες πλέουν μέσα μας σαν καλοκάγαθα οικεία όντα, που καταλαμβάνουν τη σκέψη μας και επενδύουν στο συναίσθημα. Το υπερβατικό και μεταφυσικό με το ορατό και επίκαιρο, μ΄ εκείνο το αρχέγονο πέπλο του μυστηρίου που πλανάται στην ανθρωπότητα από γενέσεως κόσμου, πλεγμένα σ΄ ένα αριστοτεχνικό γαϊτανάκι, μοιάζουν με καλοδουλεμένο υφαντό που κάθε μοτίβο του αποκαλύπτει: Λαϊκούς ήρωες, παραδόσεις, τρυφερότητα, περηφάνια, άδολη αγάπη, δεισιδαιμονίες και πόνο, ευλάβεια και κατάνυξη, πόθους ανεκπλήρωτους, τα βάσανα της ψυχής. Όλα όσα συνιστούν τον πλούτο της αδάμαστης υπαίθρου και κατ΄ επέκταση της κοινωνίας μας. Η Χρύσα Λυκούδη ήρθε και θα παραμείνει στα γράμματα. Την καλωσορίζουμε με χαρά. (Παναγιώτα Σμυρλή-συγγραφέας)

Έκθεση βιβλίου στο Ναύπλιο

Συνεχίζεται στην οδό Ωνάση στο Ναύπλιο η έκθεση βιβλίου, η οποία αυτή τη χρονιά συνδιοργανώνεται από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκδοτών Βιβλιοχαρτοπωλών και τον ΔΟΠΠΑΤ Δήμου Ναυπλιέων. Η έκθεση η οποία είναι αφιερωμένη φέτος στα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, θα διαρκέσει μέχρι και τις 22 Αυγούστου και θα είναι επισκέψιμη για το κοινό καθημερινά από τις 19.30 έως και 24:00.

«Αποχαιρετισμός στα όπλα» - Έρνεστ Χέμινγουέι

Συγγραφέας: Ernest Hemingway
Τίτλος πρωτοτύπου: A Farewell to Arms (1929)
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Έτος 1ης έκδοσης: 2004

Το 1918 ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ πήγε «στον πόλεμο που θα έβαζε τέλος σε όλους τους πολέμους». Κατατάχθηκε ως εθελοντής τραυματιοφορέας στα ασθενοφόρα, τραυματίστηκε και παρασημοφορήθηκε. Από τις εμπειρίες του αυτές γεννήθηκε αυτό το μυθιστόρημα, που πολλοί θεωρούν ως το αριστούργημά του. Σ' αυτό αναπλάθει με τρόπο απόλυτα πειστικό το φόβο, τη συντροφικότητα, το θάρρος του νεαρού Αμερικανού εθελοντή και των ανδρών και γυναικών που γνωρίζει στην Ιταλία. Όμως το Αποχαιρετισμός στα όπλα δεν είναι μονάχα ένα πολεμικό μυθιστόρημα. Σ' αυτό ο Χέμινγουεϊ πλάθει μια ιστορία αγάπης βαθιά τραγική, παθιασμένη και ασυμβίβαστη - η συνισταμένη των τριών μεγάλων ερώτων του συγγραφέα στα χρόνια 1918-1929. Πέρα όμως και ανεξάρτητα από τα καθαρά αυτοβιογραφικά στοιχεία που περιέχονται στο βιβλίο του αυτό, το μυθιστόρημα σφύζει από πάθος και συγκλονιστικά συναισθήματα, που βρίσκουν το ιδεώδες σκηνικό τους στην Ιταλία, στα ταραγμένα και αδυσώπητα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

https://www.kastaniotis.com/

Μια κριτική παρουσίαση του έργου: https://olaeinailexeis.blogspot.com/

«Οι εκατό μέρες» - Γιόζεφ Ροτ

Συγγραφέας: Joseph Roth
Τίτλος πρωτοτύπου: Die hundert Tage (1936)
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου
Εκδόσεις: Άγρα
Έτος 1ης έκδοσης: 2020

Ο ασύγκριτος Γιόζεφ Ροτ, στο μυθιστόρημα αυτό του 1935, φαντάζεται τις τελευταίες ένδοξες μέρες του Ναπολέοντα, τις εκατό μέρες αφότου κατάφερε να δραπετεύσει από τη νήσο Έλβα ώς την τελειωτική του ήττα στο Βατερλώ. Η αφήγηση αυτού του εντυπωσιακού έργου, που τοποθετείται στο πρώτο εξάμηνο του 1815 κυρίως στο Παρίσι, γίνεται από δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες: από τη μία είναι ο ίδιος ο Ναπολέοντας κι από την άλλη η ταπεινή αφοσιωμένη πλύστρα του παλατιού Αντζελίνα Πιέτρι, μια άτυχη κοπέλα που του ’χει δώσει οριστικά και αμετάκλητα την καρδιά της. Ο Ροτ καταφέρνει να εκφράσει με αριστοτεχνικό τρόπο τη βαθιά θλίψη που συνδέει τη μοίρα τους.

Η λυρική κομψότητα και οι υποβλητικές ατμοσφαιρικές λεπτομέρειες, που αποτελούν την υπογραφή του Ροτ, στις Εκατό μέρες αγγίζουν την τελειότητα.

Αυτό που ιδίως ελκύει τον Ροτ –το αποκαλύπτει σε μια επιστολή– είναι η δυνατότητα να δείξει τον Ναπολέοντα «στη μόνη φάση της ζωής του στην οποία εμφανίζεται η “ανθρώπινη” πλευρά του και συνάμα η δυστυχία του… Θέλησα να παρουσιάσω έναν “μεγάλο άνδρα” σαν έναν “ταπεινό” άνθρωπο». Για να δείξει αυτή την κρυφή πλευρά του Ναπολέοντα, τη στραμμένη προς το σκοτάδι και την αυτοκαταστροφή, ο Ροτ διεισδύει με λεπτότητα και ταυτόχρονα με ωμότητα στην ψυχολογία του.

https://www.politeianet.gr/

«Το μπλουζ της πεταλούδας» - Μάρκος Κρητικός

Συγγραφέας: Μάρκος Κρητικός
Τίτλος πρωτοτύπου: Το μπλουζ της πεταλούδας
Είδος έργου:Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Έτος 1ης έκδοσης: 2021

Η φαινομενικά ακίνδυνη παρακολούθηση μιας φοιτήτριας από τη Σαντορίνη οδηγεί τον ιδιωτικό ντετέκτιβ Μίλτο Οικονόμου στα ίχνη ενός σκοτεινού κυκλώματος ναρκωτικών και πορνείας. Αδίστακτοι εγκληματίες εισβάλλουν αναπάντεχα στη ζωή του όταν μαθαίνουν τη σχέση του με μια πεταλούδα της νύχτας που γνωρίζει πολλά για την παράνομη δράση τους. Αυτό που ίσως αγνοούν είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να τα βάζεις με κάποιον που δεν έχει τίποτα να χάσει.

Στη νέα υπόθεση του Μίλτου Οικονόμου, που εξελίσσεται στην Αθήνα και κορυφώνεται στη Μύκονο, κυριαρχούν η νουάρ ατμόσφαιρα στα κακόφημα στέκια της νύχτας και το μαύρο χιούμορ του αντιήρωα πρωταγωνιστή, ενώ οι μελαγχολικές νότες των μπλουζ συνοδεύουν την αφήγηση σαν μουσική υπόκρουση κινηματογραφικής ταινίας.

Βρείτε το: https://www.protoporia.gr/

«Πύλη εισόδου» - Μάρω Δούκα

Συγγραφέας: Μάρω Δούκα
Τίτλος πρωτοτύπου: Πύλη εισόδου
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
Εκδόσεις: Πατάκης
Έτος 1ης έκδοσης: 2019

Μονόλογος παιχνίδι, στασίδι, αποκούμπι μιας γυναίκας στον προθάλαμο του γήρατος.
Ξυπνάει και είναι νέα. Ξυπνάει και είναι γριά.
Ανάλογα με τη διάθεσή της. Με τον ύπνο που έχει κάνει.
Στην Αθήνα του σήμερα, όπως τη ζει, όπως την έζησε, όσο την έζησε. Με τα δικά της πρόσωπα. Τη δική της φωνή. Τη δική της ορθοστασία.
Πύλη εισόδου: Στο αχανές του κυβερνοχώρου.
Το πέρασμα από τη μια στην άλλη όψη.
Από το εδώ στο εκεί.
Ανέμελα, αθόρυβα, φασματικά, εις το διηνεκές.
Αλόγιστα προς τα ρηχά, τα λασπερά, τα άπατα της μέρας που έφυγε.
Από το εδώ στο εκεί.
Συρτά, αμίλητα, προς τη μοναδική βεβαιότητα.

Βρείτε το βιβλίο: https://www.politeianet.gr/

«Οι Βρυκόλακες» - Ερρίκος Ίψεν

Συγγραφέας: Henrik Ibsen, Τίτλος πρωτοτύπου: Gengangere (1881), Είδος έργου: Θέατρο, Μετάφραση: Νικόλαος Γ. Πολίτης, Εκδόσεις: Δωδώνη, Έτος 1ης έκδοσης: 1984

Στα τέλη του 19ου αιώνα, σε κάποιο φιόρδ της νορβηγικής υπαίθρου, η κυρία Άλβιγκ ετοιμάζεται να εγκαινιάσει ένα ορφανοτροφείο στη μνήμη του συζύγου της και να υποδεχτεί τον μοναχογιό της, ανερχόμενο ζωγράφο, που ζούσε στο εξωτερικό. Στην πόλη φτάνει και ο πάστορας Μάντερς, παλιός φίλος της κυρίας Άλβιγκ, στον οποίο η τελευταία διηγείται την αλήθεια για τη ζωή της και τον σύζυγό της, κατά τ’ άλλα σεβαστό από την τοπική κοινωνία, λοχαγό Άλβιγκ.

Βρικόλακες! Το ζευγάρι της σέρας... βρικολάκιασε! αναφωνεί στο τέλος της πρώτης πράξης η κυρία Άλβιγκ, βλέποντας τον γιο της να ερωτοτροπεί με τη Ρεγγίνα, όπως έκανε παλιότερα ο λοχαγός με τη μητέρα της. Τελικά δεν εξομολογείται μόνο η κυρία Άλβιγκ την αλήθεια για το παρελθόν αλλά και ο γιος της τον λόγο που επέστρεψε στο πατρικό του· βασανίζεται από μια βαριά ασθένεια και γι’ αυτό ζητά να τον βοηθήσει να αυτοκτονήσει.

Πηγή για την ανάρτηση: https://www.dodonipublications.gr/

Μια ακόμη παρουσίαση: https://olaeinailexeis.blogspot.com/

«Οι αναμνήσεις ενός τρελού» - Γκουστάβ Φλομπέρ

Συγγραφέας: Gustave Flaubert, Τίτλος πρωτοτύπου: Mémoires d'un fou (1838), Είδος έργου: Μυθιστόρημα, Μετάφραση: Γεώργιος Μάρδας, Εκδόσεις: Νάρκισσος, Έτος 1ης έκδοσης: 2004

Το χειρόγραφο των Αναμνήσεων ενός τρελού δόθηκε από τον Φλομπέρ στον Αλφρέ Λε Πουατεβέν στις 4 Ιανουαρίου 1839, ως δώρο Χριστουγέννων. Οι Αναμνήσεις ενός τρελού δεν αποτελούν μια επανάληψη -ταλαντούχα έστω- των θεμάτων και των σκέψεων που είχαν γαλουχήσει ως εκείνη τη στιγμή το έργο του Φλομπέρ. Σ’ αυτό το κείμενο βλέπουμε να αναδύεται ήδη ένας σημαντικός συγγραφέας. Στα θαλασσινά μπάνια, στα δεκαπέντε του χρόνια, ο αφηγητής συναντάει μια νέα γυναίκα την οποία ερωτεύεται. Το τέλος των διακοπών τούς χωρίζει. Δύο χρόνια αργότερα, επιστρέφοντας στον τόπο συνάντησης, ο νεαρός άντρας καταλαβαίνει ότι τα αισθήματα που είχε νιώσει τότε δεν ήταν τίποτα σε σχέση με τον έρωτα και την επιθυμία που αισθάνεται τώρα, έτσι όπως έχουν ωριμάσει μέσα από την ανάμνηση. Τα σύντομα επεισόδια όπου ο αφηγητής δοκιμάζει την πρώτη του σεξουαλική εμπειρία στην αγκαλιά μιας εύκολης γυναίκας και οι ερωτικές περιπέτειες που ακολουθούν, παραπέμπουν πιθανότατα σε προσωπικές εμπειρίες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του Φλομπέρ. Ο συγγραφέας μάς προειδοποιεί για τον κίνδυνο της απλουστευτικής εξομοίωσης του ήρωα με τον αφηγητή και μας προσκαλεί να αντιμετωπίσουμε από την αρχή τις Αναμνήσεις σαν ένα λογοτεχνικό είδος που θα πρέπει να τοποθετηθεί ανάμεσα στην αυτοβιογραφία και το μυθιστόρημα.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Η δυσπιστία του πατρός Μπράουν» - Γκίλμπερτ Κιθ Τσέστερτον

Συγγραφέας: Gilbert Keith Chesterton, Τίτλος πρωτοτύπου: The Incredulity of Father Brown (1926), Είδος έργου: Αστυνομικά διηγήματα, Μετάφραση: Χάρης Τανταρούδας, Εκδόσεις: Μάγμα, Έτος 1ης έκδοσης: 2019

Ο πατήρ Μπράουν είναι ένας Καθολικός ιερέας ευφυής όσο και χιουμορίστας. Η κωμική του σιλουέτα περιδιαβαίνει κάθε λογής περίεργα μέρη ανά τη Γη. Διαθέτει μιαν απλότητα και διαύγεια που τον κάνουν αγαπητό σε όλους. Η δυσπιστία του απέναντι στις εύκολες λύσεις και τις παντός είδους δεισιδαιμονίες τον βοηθά να διαλευκάνει με τον δικό του, ιδιαίτερο ορθολογισμό τα μυστήρια που συναντά μπροστά του. Οι οκτώ ιστορίες του παρόντος τόμου δεν μας προσφέρουν απλώς ένα θαυμάσιο δείγμα της συγγραφικής δεινότητας του Τσέστερτον· αποτελούν, συν τοις άλλοις, έμμεση πλην όμως χιουμοριστική κοινωνική κριτική, αλλά και μια απόπειρα χαρτογράφησης του ανθρώπινου ψυχισμού.

Βρείτε το βιβλίο: https://www.politeianet.gr/

«Πέδρο Πάραμο» - Χουάν Ρούλφο

Συγγραφέας: Juan Rulfo, Τίτλος πρωτοτύπου: Pedro Páramo (1955), Είδος έργου: Μυθιστόρημα, Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου, Εκδόσεις: Πατάκης, Έτος 1ης έκδοσης: 2005

Ένας γιος αναζητά τον άγνωστο πατέρα του, τηρώντας την υπόσχεση που έδωσε στην ετοιμοθάνατη μητέρα του έτσι ξεκινά το Πέδρο Πάραμο και η σύγχρονη τηλεμάχεια του Χουάν Πρεσιάδο, η επιστροφή του στην εδεμική Κομάλα των μητρικών αναμνήσεων, που έχει όμως μετατραπεί σε κόλαση εξαιτίας της πατρικής καταστροφικής μανίας. Θα περάσει έναν Αχέροντα από σκόνη, για να βρεθεί στην όχθη του θανάτου, ανάμεσα σε μουρμουρητά και φαντάσματα, πάνω στα οποία δεσπόζει το φάντασμα του τοπικού τυράννου, του Πέδρο Πάραμο, του πατέρα του. Η Κομάλα του Χουάν Ρούλφο είναι ένας τόπος δίχως χρόνο, ένας τόπος όπου παρελθόν και μέλλον, πραγματικό και φαντασιακό, ζωή και θάνατος γίνονται ένα. Μυθιστόρημα πολυφωνικό, με πρωτοποριακή δομή, το Πέδρο Πάραμο άνοιξε με την έκδοσή του νέους δρόμους σε όλη τη λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία. Ο Ρούλφο συνδυάζει την ιστορία της μεξικάνικης επανάστασης με το αταβιστικό υλικό μιας οικουμενικής μυθολογίας και καταφέρνει έτσι να φτάσει στο βαθύτερο πυρήνα του τοπικού, του μεξικανικού, και να το καταστήσει καθολικό, παγκόσμιο.

Παρά το μικρής έκτασης έργο του, ο Χουάν Ρούλφο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας, ένας σύγχρονος κλασικός με μεγάλη επιρροή στους ομόγλωσσους τουλάχιστον ομοτέχνους του.

(Από το οπισθόφυλλο)

Βρείτε το βιβλίο: https://www.protoporia.gr/

«Οι κλειδοκράτορες» - Μίλαν Κούντερα

Συγγραφέας: Milan Kundera, Τίτλος πρωτοτύπου: Majitelé klíčů (1962), Είδος έργου: Θέατρο, Μετάφραση: Έρση Βασιλικιώτη, Εκδόσεις: Ρηξίπυλον, Έτος 1ης έκδοσης: 1979

Στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Τσεχοσλοβακία. Ένας ανήσυχος άνθρωπος στέκεται μετέωρος ανάμεσα στη σιγουριά που του ’χει εξασφαλίσει η μικροαστική του οικογένεια –γυναίκα και πεθερικά, μια στέγη πάνω από το κεφάλι του– και στον αγώνα που κάνουν οι φίλοι του για ένα καλύτερο αύριο.

Κλειδοκράτορες είναι οι βολεμένοι σε μια ψεύτικη ασφάλεια που τους εξασφαλίζει ένα μάτσο κλειδιά. Τα κλειδιά αντιπροσωπεύουν όλη τους την ύπαρξη. Είναι αυτοί που νομίζουν πως έχουν το αναμφισβήτητο δικαίωμα να διαμορφώνουν τον κόσμο σύμφωνα με τα μέτρα τους.

(Από το οπισθόφυλλο)

«Εκατό ερωτικά σονέτα» - Πάμπλο Νερούδα

Συγγραφέας: Pablo Neruda, Τίτλος πρωτοτύπου: Cien sonetos de amor, Είδος έργου: Ποίηση, Μετάφραση: Ηλίας Ματθαίου, Εκδόσεις: Γνώση, Έτος 1ης έκδοσης: 1988

Σχετικά με το Σονέτο, ο Νερούδα το διάλεξε ως την κατάλληλη φόρμα εξύμνησης του έρωτά του για τη Ματίλντε, τη γυναίκα με την οποία έζησε τα περισσότερα χρόνια της ερωτικής του ζωής, ίσως για να βάλει κάποιο φραγμό στην ποιητική του πληθωρικότητα ή για να πληρώσει, κι εκείνος με τη σειρά του τον καθιερωμένο φόρο στο κλασικό αυτό στιχουργικό είδος.

Πολύ μεγάλη σημασία για τους μεταφραστές των εκατό αυτών σονέτων έχει το γεγονός ότι, με εξαίρεση ένα μόνο σονέτο, το υπ' αριθμόν 66 (LXVI), ο Νερούδα δεν ακολουθεί, για ευκολία του, προφανώς, ούτε τον κλασικό, ούτε κανέναν άλλον κανόνα ομοιοκαταληξιών. Και τα εκατό σονέτα έχουν 14 στίχους, είτε ένδεκασύλλαβους, είτε δεκατετρασύλλαβους αλεξανδρινούς, κατά τη συνήθεια πολλών μοντερνιστών ποιητών, και τα εκατό χωρίζονται στα τυπικά δύο τετράστιχα και δύο τρίστιχα, άλλα μόνο σε ένα από τα εκατό, στο εξηκοστό έκτο, ακολουθείται ο κλασικός κανόνας των ομοιοκαταληξιών. Στα υπόλοιπα ενενήντα εννιά δεν υπάρχουν καθόλου ομοιοκαταληξίες. Αυτό δίνει στον μεταφραστή τη δυνατότητα να επιχειρήσει την απόδοση των σονέτων στη γλώσσα του χωρίς να τον βασανίζει το άγχος -και μάλιστα όχι μια φορά, παρά εκατό- ότι προδίδει το πρωτότυπο, αρκεί να πετύχει την απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στη μετρική του στίχου και την αντιστοιχία των λέξεων.

(Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Σονέτο 17

Δε σ’ αγαπώ σαν νάσουν ρόδο αλατιού, τοπάζι,
σαΐτα από γαρούφαλα που τη φωτιά πληθαίνουν:
σ’ αγαπώ ως αγαπιούνται κάποια πράγματα σκούρα,
μυστικά, μεσ’ από την ψυχή και τον ίσκιο.

Σ’ αγαπώ καθώς κάποιο φυτό που δεν ανθίζει,
μα που μέσα του κρύβει το λουλουδόφως όλο,
και ζει απ’ τον έρωτά σου σκοτεινό στο κορμί μου
τ’ άρωμα που σφιγμένο μ’ ανέβηκε απ’ το χώμα.

Σ’ αγαπώ μη γνωρίζοντάς πώς, από πού και πότε,
σ’ αγαπώ στα ίσια δίχως πρόβλημα ή περηφάνια:
σ’ αγαπώ έτσι γιατί δεν ξέρω μ’ αλλον τρόπο,

παρά μ’ ετούτον όπου δεν είμαι μήτε είσαι,
που το χέρι σου πάνω μου το νοιώθω σα δικό μου,
που όταν κοιμάμαι κλείνουν και τα δικά σου μάτια.